Mia Frumau-PPF Centrum

De term ‘hoog ontwikkelingspotentieel’ (Frumau, 2022) heeft een dynamisch en ontwikkelingsgericht perspectief en richt zich vooral op mogelijkheden en groeikansen. De term is inclusief:

Hoog ontwikkelingspotentieel kan zich, ongeacht gedrag of (toets)prestaties, met passende ondersteuning ontplooien, binnen de interactie tussen kind en omgeving, waarbij omgevings(f)actoren een cruciale rol spelen (Mönks & Ypenburg, 1995; Renzulli, 2016; Sternberg, 2015; Vergeer et al., 2025a, b).

Bij een hoog ontwikkelingspotentieel springt een hoge cognitieve intelligentie eruit. Daaraan gekoppeld is er sprake van een intensiteit, creativiteit en openheid voor nieuwe ervaringen (Mandelman et al.,2010; Preckel et al., 2024). De hoge cognitieve intelligentie bestaat uit een geavanceerde informatieverwerking en verhoogde neuroplasticiteit. Dit uit zich in snel leren, abstract denken en complexe problemen kunnen oplossen. De hersenen van mensen met een hoge cognitieve intelligentie vertonen vaak vroege rijping, een flexibele cortex en een efficiënte organisatie van witte stof (Jung & Haier, 2007; Vaivre-Douret, 2004, 2011; Vaivre-Douret et al., 2020).

Hieraan gekoppeld is intensiteit, dat zich uit in een sterke focus, intrinsieke motivatie om te leren en doorzettingsvermogen wat zichtbaar kan zijn bij specifieke interesses (Webb et al., 2016). Ook gekoppeld aan het neuroplastische brein is creativiteit, waarmee een originele, ‘out(side) of the box’ en flexibele manier van denken wordt bedoeld

(Renzulli, 2005). En gekoppeld aan dit brein is ook een van de ‘the big five’ persoonlijkheidstrekken, nl. ‘Openness to experience’ oftewel ‘Openheid’ wat zich uit in nieuwsgierigheid, verbeeldingskracht, esthetische gevoeligheid en emotioneel bewustzijn (Vuyk et al., 2016; Kuznetsova et al., 2024; Costa & McCrae, 2012).

De ontplooiing van een hoog ontwikkelingspotentieel is afhankelijk van de interactie tussen interne (motivatie, moed, authenticiteit en positief/negatief perfectionisme en externe ((mis)match met de omgeving, (on)begrip en de aan/afwezigheid van ontwikkelingsgelijken) factoren (Robinson & Reis, 2016).

De definitie van hoog ontwikkelingspotentieel blijft dynamisch en wordt steeds bijgesteld op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten (Frumau, 2022).

Referenties kunnen worden opgevraagd bij secretariaat